ساب دامین چیست و چه کاربردی دارد؟

احتمالا بارها متوجه شده‌اید وقتی وارد یک سایت می‌شوید، آدرس سایت مورد نظر کمی متفاوت و طولانی‌تر از دیگر سایت‌هاست. مثلا آدرس mail.google.com

در واقع چیزی که این بالا مشاهده می‌کنید، یک ساب دامین، subdomain یا به زبان خودمان، زیردامنه است! در ادامه به طور دقیق‌تر توضیح می‌د‌هم که ساب دامین چیست، ساختنش چه تاثیری در سئو داشته، مزایا و معایبش را بررسی می‌کنم و در نهایت نحوه ساختش را هم به شما آموزش خواهم داد.

ساب دامین (subdomain) چیست؟

هر دامنه 2 بخش دارد. بخش اول قسمت منحصربه‌فرد یا همان نام دامنه است. در وب سایت ما، portal این بخش محسوب می‌شود. بخش دوم هم TLD یا همان پسوند است. مثلا پسوند .COM یا .IR

ساب دامین (Subdomain) بخشی از دامنه اصلی است که برای ایجاد یک بخش مستقل از وب‌سایت استفاده می‌شود. به بیان ساده، شما بدون خرید دامنه جدید می‌توانید یک بخش کاملاً مجزا روی همان دامنه ایجاد کنید.

برای مثال اگر دامنه اصلی شما به شکل زیر باشد:

example.com

می‌توانید ساب دامین‌های مختلفی مانند موارد زیر داشته باشید:

• blog.example.com
• shop.example.com
• support.example.com
• mail.example.com
• learn.example.com

در این مثال‌ها، بخش‌هایی مانند blog، shop یا support همان Subdomain هستند.

در واقع، هر ساب دامین می‌تواند وب‌سایت، برنامه یا سرویس مستقلی را روی همان دامنه اصلی میزبانی کند.

تفاوت ساب دامین و ساب فولدر (Subfolder)

ساب دامنه، چیزی است که دقیقا به قسمت "قبل از نام دامنه" اضافه می‌شود. در حالت عادی وقتی یک صفحه در سایت‌ ایجاد می‌کنید، آدرس آن با / به آدرس اصلی دامنه اضافه می‌شود. مثلا آدرس «صفحه کسب و کار اینترنتی» ما به این طریق مشخص شده: portal.ir/online-business-training اینجا در واقع ما از چیزی به اسم "ساب فولدر" صحبت می‌کنیم. اصولا هر صفحه عادی که در سایت شما منتشر می‌شود دقیقا مثل صفحه بالا روی یک ساب فولدر قرار می‌گیرد.

اما وقتی صحبت از ساب دامنه است، یک بخش اضافه، به دامنه اصلی سایت‌تان اضافه می‌شود. مثلا ممکن است ما در پرتال تصمیم بگیریم کل وبلاگ را روی زیر دامنه قرار بدهیم. به این ترتیب، آدرس وبلاگ ما به جای portal.ir/blog که روی ساب فولدر است، به این تبدیل می‌شود: blog.portal.com

علاوه بر این، از این به بعد هر مقاله‌ای که در وبلاگ ما اضافه شود، آدرسش روی ساب دامین خواهد بود. یعنی آدرس صفحه کسب و کار اینترنتی در سایت ما به این ترتیب نوشته خواهد شد: blog.portal.ir/online-business-training

چه زمانی از Subfolder استفاده کنیم؟

اگر هدف شما صرفاً افزودن بخشی مانند:

• وبلاگ
• اخبار
• مقالات
• صفحات آموزشی

به وب‌سایت اصلی است، معمولاً Subfolder انتخاب مناسب‌تری خواهد بود؛ زیرا همه محتوا در یک ساختار واحد قرار می‌گیرد و مدیریت آن ساده‌تر است.

چه زمانی Subdomain انتخاب بهتری است؟

ساب دامین زمانی توصیه می‌شود که:

• هر بخش تیم مدیریتی مستقل داشته باشد.
• زیرساخت فنی متفاوت باشد.
• نیاز به سرور جداگانه وجود داشته باشد.
• نرم‌افزار هر بخش متفاوت باشد.
• پروژه بسیار بزرگ باشد.

ساب دامین برای چه چیزی ساخته می‌شود؟ کاربرد subdomain چیست؟

مهم‌ترین دلیلی که یک مدیر سایت به خاطرش اقدام به ساخت زیر دامنه می‌کند، سازماندهی بخش‌های مختلف وب سایت است. مثلا تصور کنید ما قرار است در کنار وبلاگ و همه صفحاتی که در سایت داریم، یک قسمت دیگر هم به سایت‌مان اضافه کرده و در آن چند ابزار آنلاین قرار بدهیم. ابزارهایی که به وبمستران کمک کنند سایت‌شان را راحتتر بهینه کرده، هزینه‌ها را مدیریت کنند و... .

یکی از انتخاب های‌مان این است که هر کدام از این ابزارها را روی یک صفحه از سایت بارگذاری کنیم. اما انتخاب بهتر می‌تواند این باشد که یک ساب دامین با اسم tools به سایت اضافه کرده و روی چند صفحه از آن، ابزارها را بارگداری کنیم. به این ترتیب می‌توانیم راحت‌تر آدرس این بخش از سایت را در اختیار کاربران قرار بدهیم.

یا در مثال دیگر اگر بخواهیم در سایت‌مان یک بخش انجمن داشته باشیم، باز می‌توانیم به جای اضافه کردن انجمن در قسمت ساب فولدر و عملا شلوغ کردن سایت، آن را به یک زیر دامنه منتقل کرده و به راحتی سایت را بخش‌بندی کنیم. شاید بتوانیم بگوییم اگر دامنه اصلی نام شهر شما باشد، زیر دامنه‌ها خیابان‌های آن هستند که به شما برای آدرس‌دهی راحت‌تر کمک می‌کنند.

_ جداسازی محتواها

یکی دیگر از کاربردهای ساب دامین، جداسازی محتواهای متفاوت از محتوای اصلی سایت است. این مربوط به زمانی است که یک بخش به سایت شما اضافه شده ولی نمی‌خواهید آن را با قسمت اصلی یکی کنید. مثلا اگر دقت کرده باشید، سایت‌هایی که اقدام به دادن وبلاگ‌های رایگان می‌کنند، هر وبلاگ را روی یک زیر دامنه به مخاطبان جدید می‌دهند.

توضیحات تصویر: بلاگی که از پرشین بلاگ گرفته شده، روی زیر دامنه قرار دارد.

یا مثلا بعضی کسب و کارهایی که سایت‌شان دو زبانه است، برای جدا کردن محتوای فارسی و انگلیسی، از ساب دامنه کمک می‌گیرند. به عنوان نمونه به تصویر پایین دقت کنید:

همانطور که مشخص است، ویکی پدیا برای هر زبان در سایتش یک زیر دامنه دارد.

_ برندسازی

یکی دیگر از اهداف جدا کردن ساب دامنه، برندسازی است! مثلا سایت هاب اسپات که یکی از سایت‌های انگلیسی در زمینه ارائه خدمات بازاریابی اینترنتی است، وبلاگش را روی یک زیر دامنه قرار داده و حسابی هم روی آن اقدام به «تولید محتوا» کرده. امروز عملا بیشتر از آنکه سایت هاب اسپات شناخته شده باشد، بلاگ هاب اسپات شناخته شده!

سایر کاربردهای زیر دامنه

پنل کاربران

بسیاری از سرویس‌های آنلاین، پنل کاربران را روی ساب دامین قرار می‌دهند. مانند:

• account.example.com
• user.example.com

این ساختار امنیت و مدیریت دسترسی را ساده‌تر می‌کند.

نسخه چندزبانه سایت

برخی وب‌سایت‌ها برای هر زبان یک ساب دامین ایجاد می‌کنند. برای مثال:

• en.example.com
• fa.example.com
• ar.example.com

این روش زمانی مناسب است که هر زبان محتوای مستقل، تیم مدیریت جداگانه یا حتی زیرساخت متفاوتی داشته باشد.

محیط تست (Staging)

توسعه‌دهندگان معمولاً نسخه آزمایشی سایت را روی ساب دامین راه‌اندازی می‌کنند. برای مثال:

• staging.example.com
• dev.example.com
• test.example.com

در این محیط می‌توان تغییرات، افزونه‌ها یا نسخه‌های جدید را پیش از انتشار روی سایت اصلی آزمایش کرد؛ بدون اینکه تجربه کاربران واقعی تحت تأثیر قرار گیرد.

تاثیر ساب دامین بر سئوی سایت

خب، اول از همه این نکته مهم را بگویم که هنوز آمار و اطلاعات مهم و قابل اعتمادی در مورد تاثیر زیر دامنه بر سئو سایت وجود ندارد. این صحبت‌هایی هم که در ادامه می‌کنم، یا طبق تجربه است یا به منبعیت سایت‌های غیر رسمی وب انگلیسی:

ببینید، در گذشته گوگل بخش زیادی از اعتبار دامنه اصلی را به زیر دامنه هم می‌داد. به همین دلیل هم بود که برای ساخت «بک لینک» به سراغ سایت‌های وبلاگ‌دهی رایگان و بزرگی مثل blog.ir یا پارسیان‌بلاگ می‌رفتیم و در آنها وبلاگ می‌ساختیم. چراکه به این ترتیب اعتبار دامنه اصلی به اعتبار وبلاگ ما که در زیر دامنه بود منتقل می‌شد و می‌توانستیم با انتشار چند محتوا در وبلاگ‌ سریع اعتبارش را بالا برده و اقدام به ساخت بک لینک‌های ارزشمند برای سایت کنیم.

اما خب امروز شرایط فرق کرده. در واقع امروز دیگر گوگل اعتبار زیر دامنه سایت شما را جدا از دامنه اصلی حساب می‌کند. این یعنی اگر اعتبار دامنه یا همان دامین آتوریتی‌تان 30 باشد، وقتی یک ساب دامنه برای آن فعال کنید، اعتبار آن از 1 شروع شده و به مرور با فعالیت، تولید محتوای سئو شده، بک لینک و... افزایش پیدا می‌کند. حتی خیلی از سئوکارها می‌گویند به همین دلیل بود که دیجی کالا بعد از مدتی وبلاگ سایتش را از روی زیر دامنه خارج کرده و به بخش اصلی سایت یا همان ساب فولدر منتقل کرد. البته قطعا گوگل یک اعتبار مشترک میان دامنه اصلی و زیر دامنه در نظر می‌گیرد.

در هر حال با توجه به این موضوع، اگر قرار است بخشی از سایت‌تان را روی ساب دامنه قرار بدهید، بدانید که سئو کردن این بخش ممکن است کمی دردسرساز باشد و اعتبار خیلی کمی از دامنه اصلی به آن منتقل می‌شود. پس "بهتر است" یا بخشی را به زیر دامنه منتقل کنید که هدفی برای سئو کردنش ندارید یا قسمتی را در آن قرار بدهید که قرار است به تنهایی قدرت خیلی زیادی داشته باشد. مثلا همین بلاگ سایت هاب اسپات به دلیل محتواهای بسیار ارزشمند و بک لینک‌های زیاد به عنوان یک قسمت واحد و ارزشمند دیده می‌شود.

تاثیر نام زیر دامنه در سئو

ببینید، یکی از حدود 210 فاکتور سئو، وجود کلمه کلیدی در نام دامنه است! در واقع اگر کلمه کلیدی اصلی شما در نام دامنه شما وجود داشته باشد، گوگل کمی اعتبار بیشتری برای‌تان نظر می‌گیرد. مثلا سایت mobile.ir کمی اعتبار بیشتری به دلیل وجود کلمه کلیدی نامش دارد.

حالا اگر شما هم قصد سئو کردن بخشی از سایت را روی زیر دامنه دارید، می‌توانید نام آن را با توجه به کلمه کلیدی‌تان انتخاب کرده تا کمی اعتبار بیشتری بگیرید. (دقت کنید، این اعتبار خیلی زیاد نیست و اگر می‌خواهید نام دیگری انتخاب کنید، الزاما نیاز نیست به خاطرش نام را تغییر بدهید.)

سایت‌های معروفی که زیر دامنه دارند

نمی‌خواهم بی‌دلیل متن مقاله را طولانی کنم. بنابراین به طور خلاصه سایت‌هایی که امروز در سطح وب از زیر دامنه استفاده می‌کنند را به شما معرفی می‌کنم:

• ویکی پدیا: همانطور که بالاتر هم گفتم، ویکی پدیا در هر زبانی، یک زیر دامنه دارد،
• gmail: جی‌میل یا همان صندوق پستی گوگل روی زیر دامنه این سایت به آدرس mail.google.com است.
• google play: پلی‌استور گوگل هم روی زیر دامنه با آدرس play.google.com قرار گرفته.
• سرچ کنسول: یکی از مهم‌ترین ابزارها برای سئوکاران، سرچ کنسول است. آدرس این ابزار که روی زیر دامنه گوگل قرار گرفته، search.google.com است.

آموزش ساخت زیر دامنه

بعد از همه اینها در نهایت اگر متوجه شدید که ساخت زیر دامنه ایده مناسبی برای کسب و کار اینترنتی شماست؛ در ادامه همراه من باشید تا نحوه ساخت آن را به شما توضیح بدهم.

نکته مهم: دوستان اگر سایت‌تان را با سایت ساز یا فروشگاه ساز پرتال ساخته‌اید، اصلا نیاز نیست مراحل ادامه مقاله را طی کنید. بلکه کافی است یک تیکت به پشتیبانی سایت زده و از آنها بخواهید زیر دامنه مورد نظر را برای شما ایجاد کنند.

_ ساخت زیر دامنه در سی پنل

اگر هاستی که خریده‌اید CPanel است، وارد کنترل پنل آن شوید. برای ورود به این بخش اگر از قبل اطلاعات ورود را ندارید از پشتیبان هاستینگ‌تان کمک بخواهید تا آدرس و همینطور رمز و نام کاربری را برای‌تان بفرستند.

بعد از ورود به صفحه هاست سی پنل، به سراغ منوی domain رفته و روی گزینه subdomain کلیک کنید. بعد از این صفحه‌ای که در تصویر پایین مشخص شده را مشاهده می‌کنید:

• در بخش اول یا همان فیلد subdomain باید نام زیر دامنه را بنویسید.
• در بخش domain آدرس اصلی دامنه را وارد کنید.
• در قسمت Document Root مطمئن شوید آدرس ساب دامین همان چیزی است که می‌خواستید.
• در آخر دکمه create را بزنید.

در صورتی که پیغام Success: "example.com" has been created را مشاهده کردید یعنی عملیات با موفقیت انجام شده:

تمام شد؟ نه! الان اگر آدرس ساب دامین را در مرورگر خودتان وارد کنید، متوجه می‌شوید که سایت به شما خطای forbidden نمایش می‌دهد. راهکار چیست؟ در واقع این ارور به این معنی است که ساب دامنه شما محتوایی ندارد. پس باید یک سیستم مدیریت محتوا مثل وردپرس یا هر سیستم دیگری که مد نظر دارید را از طریق هاست روی آن بارگذاری و نصب کنید.

_ ساخت زیر دامنه در دایرکت ادمین

ابتدا باید وارد کنترل پنل دایرکت ادمین شوید. اگر نمی‌دانید چطور، به پشتیبانی هاست پیام داده تا به صورت کامل راهنمایی‌تان کنند. بعد از اینکه وارد دایرکت ادمین شدید، به منو Account Manager رفته و روی دکمه Subdomain Management کلیک کنید.

به این ترتیب وارد این صفحه می‌شوید:

حالا روی دکمه ADD SUBDOMAIN که در تصویر بالا مشخص است کلیک کنید.

در این کادری که در تصویر مشخص است، کلمه مورد نظر که می‌خواهید ساب دامنه باشد را بنویسید. حالا روی دکمهADD SUBDOMAIN بزنید. اگر یک پیغام سبز رنگ در صفحه نمایش داده شد، یعنی مراحل به درستی طی شده. باز هم مثل همان چیزی که در بخش قبلی گفتم، باید برای مشاهده ساب دامین، روی آن محتوا بارگذاری کنید. بنابراین به بخش File Manager رفته و در پوشه‌ای که با نام ساب دامین ساخته شده، یک سیستم مدیریت محتوا آپلود و نصب کنید.

کلام آخر

خب به انتهای مقاله رسیدیم. در این مقاله ابتدا فهمیدیم که ساب دامین چیست، با تاثیر ساب دامین بر سئو آشنا شده و در نهایت نحوه ساخت آن در هاست دایرکت ادمین و سی پنل را یاد گرفتیم. اگر هنوز سوالی در مورد مطالب این مقاله دارید در بخش نظرات منتظر شما هستم تا سوال‌تان را پاسخ بدهم.

راستی اگر قصد دارید سایت‌تان را به سیستم پرتال منتقل و از مزایای مختلف آن استفاده کنید، با شماره 02168125 داخلی 2 تماس بگیرید تا به صورت رایگان از مشاوره بهره‌مند شوید.

پرسش‌های متداول (FAQ)

• ساب دامین چیست؟

ساب دامین یا زیر دامنه، بخشی از دامنه اصلی است که برای ایجاد یک بخش مستقل از وب‌سایت استفاده می‌شود. به‌عنوان مثال، در آدرس blog.example.com، عبارت blog ساب دامین است.

• آیا ساخت ساب دامین رایگان است؟

در بیشتر سرویس‌های میزبانی وب، ایجاد ساب دامین بدون هزینه اضافی انجام می‌شود و نیازی به خرید دامنه جدید نیست. البته تعداد ساب دامین‌های قابل ایجاد ممکن است به نوع پلن هاست بستگی داشته باشد.

• آیا ساب دامین بر سئو تأثیر دارد؟

ساب دامین ذاتاً مزیت یا ضعف سئویی محسوب نمی‌شود. آنچه اهمیت دارد کیفیت محتوا، ساختار لینک‌سازی، تجربه کاربری و بهینه‌سازی فنی هر بخش از وب‌سایت است.

• تفاوت ساب دامین و ساب‌فولدر چیست؟

ساب دامین بخشی مستقل از دامنه اصلی است و می‌تواند روی زیرساختی جداگانه اجرا شود؛ در حالی که ساب‌فولدر پوشه‌ای در دل همان وب‌سایت اصلی است و معمولاً مدیریت یکپارچه‌تری دارد.

• آیا هر ساب دامین به SSL جداگانه نیاز دارد؟

بله، برای حفظ امنیت ارتباطات بهتر است هر ساب دامین نیز گواهی SSL معتبر داشته باشد. بسیاری از شرکت‌های هاستینگ این امکان را از طریق گواهی‌های رایگان مانند Let's Encrypt فراهم می‌کنند.

• آیا می‌توان روی هر ساب دامین یک سایت متفاوت نصب کرد؟

بله. هر ساب دامین می‌تواند وب‌سایت، نرم‌افزار یا سیستم مدیریت محتوای مستقلی داشته باشد و حتی روی سرور یا هاست جداگانه میزبانی شود.

• چند ساب دامین می‌توان روی یک دامنه ایجاد کرد؟

این موضوع به محدودیت‌های سرویس میزبانی شما بستگی دارد. بسیاری از ارائه‌دهندگان هاست امکان ایجاد تعداد زیادی ساب دامین را در اختیار کاربران قرار می‌دهند، اما بهتر است تنها در صورت نیاز واقعی از آن‌ها استفاده کنید.